Yapılan araştırmada, Bolu’da günümüze kadar kayıtlara geçen en yıkıcı depremler; tarihleri, can kayıpları ve yıkılan yapı sayılarıyla birlikte derlendi.
1 Şubat 1944 – Gerede Depremi: Büyük Felaket
Bolu tarihinin en yıkıcı depremi olarak kayıtlara geçen 1 Şubat 1944 Gerede Depremi, 7.3 büyüklüğünde meydana geldi. Merkez üssü Gerede olan depremde 3 bin 959 kişi hayatını kaybetti, 20 bin 865 bina yıkıldı veya ağır hasar gördü.
Kış şartlarının ağır olması, arama kurtarma çalışmalarını zorlaştırırken, binlerce insan günlerce enkaz altında kurtarılmayı bekledi. Bu deprem, Cumhuriyet tarihinin en ölümcül depremlerinden biri olarak hafızalara kazındı.
26 Mayıs 1957 – Abant Depremi: Bolu Yeniden Sarsıldı
Gerede felaketinden 13 yıl sonra Bolu, bu kez Abant merkezli 7.1 büyüklüğündeki depremle büyük bir yıkım yaşadı. Depremde 52 kişi yaşamını yitirdi, özellikle kırsal bölgelerde binlerce yapı hasar gördü veya yıkıldı.
Kerpiç ve dayanıksız yapıların yoğun olması, hasarın büyümesinde etkili oldu.
22 Temmuz 1967 – Mudurnu Depremi: Güney İlçelerde Büyük Yıkım
Mudurnu merkezli 7.1 büyüklüğündeki deprem, Bolu’nun güney ilçelerinde ağır yıkıma neden oldu. Depremde 89 kişi hayatını kaybetti, çok sayıda köy evi yerle bir oldu.
Özellikle Mudurnu, Göynük ve çevre köylerde binlerce yapı kullanılamaz hale geldi.
12 Kasım 1999 – Düzce Depremi: Bolu’da Büyük Hasar
12 Kasım 1999’da meydana gelen 7.2 büyüklüğündeki Düzce Depremi, Bolu merkez ve ilçelerinde büyük hasara yol açtı. Depremde Bolu genelinde 48 kişi yaşamını yitirdi, binlerce bina yıkıldı veya ağır hasar aldı.
Bu deprem, Marmara Depremi’nin ardından bölgenin ne kadar büyük risk altında olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.
Bolu’nun Deprem Bilançosu (Resmî Kayıtlara Göre)
• Toplam can kaybı: 4.148 kişi
• Yıkılan / ağır hasarlı bina: 70 binin üzerinde
Uzmanlar Uyarıyor: Tehlike Devam Ediyor
Deprem uzmanlarına göre Bolu, Kuzey Anadolu Fay Hattı üzerinde yer alması nedeniyle her an büyük bir depremle karşı karşıya kalabilecek riskli illerin başında geliyor.
Özellikle eski yapı stokunun fazlalığı, kontrolsüz yapılaşma ve zemin yapısı, olası bir depremde can kaybını artırabilecek en önemli faktörler arasında yer alıyor.
Uzmanlar, kentsel dönüşüm projelerinin hızlandırılması, yapı denetimlerinin sıkılaştırılması ve halkın afet bilinci konusunda eğitilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
Sonuç: Acı Tecrübeler Ders Olmalı
Bolu’da yaşanan depremler, afetlere karşı hazırlıklı olmanın hayati önemini bir kez daha ortaya koyuyor. Geçmişte yaşanan büyük felaketlerin tekrarlanmaması için, bilimsel, planlı ve kararlı adımların atılması gerektiği vurgulanıyor.
